Son Güncelleme 19 Ocak 2026 Yazar Hayri Güneş

Arıcılık dünyasında bir söz vardır: “Arıcı balı baharda değil, kışın kazanır.” Pek çok amatör arıcı kış aylarını bir “tatil” dönemi olarak görse de, profesyonel arıcılıkta kış mevsimi, bir koloninin genetik potansiyelini bahara taşıyıp taşıyamayacağının belirlendiği bir test sahasıdır.

Türkiye gibi farklı iklim kuşaklarına sahip bir coğrafyada, kışın arıcılık bakımı kışlatma başarısı doğrudan doğruya arıcının teknik bilgisine ve müdahale zamanlamasına bağlıdır. İşte arılarınızı kışın ölümcül risklerinden koruyacak ve bahara “patlama” yaparak girmelerini sağlayacak 5 altın kural.

---

1. Altın Kural: Termal Dengenin Korunması ve Nem Yönetimi

Arıları öldüren soğuk değildir; arıları öldüren soğukla birleşmiş nemdir. Kış salkımındaki arılar, kışın arıcılık bakımı merkezi 35°C civarında tutmak için kas titreşimi yoluyla ısı üretirler. Bu süreçte tükettikleri bal, metabolik bir atık olarak su buharı çıkarır.

• Yoğuşma Tehlikesi: Kovan içi havalandırma yetersizse, bu su buharı kovanın tavanında yoğunlaşır ve buz gibi su damlaları olarak arı salkımının üzerine düşer. Islak bir arı, saniyeler içinde ısı kaybederek ölür.
• Çözüm: Kovanın üstten izolasyonu iyi yapılmalı (tercihen strafor veya özel kışın arıcılık bakımı kışlatma örtüleri), ancak kovanın alt kısmından (varsa polen tuzaklı altlıklar açık bırakılarak) hava sirkülasyonu sağlanmalıdır.

---

2. Altın Kural: Besleme Stratejisi ve “Açlık Sınırı” Kontrolü

Kışın kovan kapağı açılmamalıdır ancak kovanın ağırlığı periyodik olarak kontrol edilmelidir. Arı salkımı yukarıya doğru hareket eder; eğer salkım kovanın en üst çıtalarına ulaşmışsa, stoklar tükenmek üzeredir.

• Acil Besleme: Kışın arıcılık bakımı yaparken sıvı besleme (şerbet) asla yapılmamalıdır. Sıvı besleme kovan içi nemi artırır ve arıların sindirim sistemini bozar (Nosema riski).
• Koyu Fondan Şeker: Sadece acil durumlarda, salkımın tam üzerine gelecek şekilde koyu kıvamlı arı keki veya fondan şeker yerleştirilmelidir.

---

3. Altın Kural: Varroa ile Nihai Hesaplaşma (Oksalik Asit)

Bahar ve yaz aylarında yapılan Varroa mücadelesi hiçbir zaman %100 sonuç vermez çünkü akarların büyük çoğunluğu kapalı yavru gözlerinin içindedir.

• Yavrusuz Dönem Avantajı: Aralık ve Ocak ayları, ana arının yumurtayı kestiği “yavrusuzluk” dönemidir. Bu dönemde yapılacak Oksalik Asit Buharlaştırma veya Damlatma yöntemi, arıların üzerindeki akarları %98 oranında temizler.
• Neden Şimdi? Çünkü saklanacak yavru gözü yoktur. Bu müdahale, baharda doğacak ilk işçi arı neslinin sağlıklı ve uzun ömürlü olmasını garanti eder.

---

4. Altın Kural: Giriş Deliği ve Fiziksel Güvenlik

Kışın arıcılık bakımı sırasında arılar savunmasızdır. Dışarıdaki zararlılar için bir kovan, hem sıcak bir yuva hem de protein deposudur.

• Fare ve Zararlı Engeli: Uçuş delikleri daraltılmalı, farelerin giremeyeceği ancak hava girişine izin verecek aparatlar takılmalıdır.
• Rüzgar Kıranlar: Kovanların doğrudan poyraz alması engellenmelidir. Kovan sehpalarının sağlamlığı, kış fırtınalarına karşı kontrol edilmelidir.

---

5. Altın Kural: Arıcının Atölye ve Kayıt Mesaisi

Gerçek arıcı, kışın arıcılık bakımı sırasında “marangoz” ve “bilim insanı” kimliğine bürünür.

• Ekipman Revizyonu: Bahar geldiğinde arı beklemez. Çerçevelerin tellenmesi, mumların takılması ve yedek kovanların hazır edilmesi kışın bitirilmelidir.
• Kayıt Analizi: Geçen yıl hangi kovan daha çok bal verdi? Hangi ana arı daha saldırgandı? Bu kayıtlar incelenerek gelecek sezonun ıslah planı (ana arı değişimi vb.) kışın yapılmalıdır.

Hazırladığımız kapsamlı makalenin sonuna eklenecek, SEO puanını artıran ve kullanıcıların Google’da en çok arattığı sorulardan oluşan Sıkça Sorulan Sorular (SSS) bölümü aşağıdadır.

Bu bölümü web sitenizde “FAQ Schema” yapısıyla kullanmanız, arama sonuçlarında öne çıkmanıza yardımcı olacaktır.

---

Kışın Arıcılık Bakımı Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Kışın arı kovanı hiç açılmaz mı?

Kışın arıcılık bakımı sırasında kovan kapağının açılması tavsiye edilmez. Ancak dış sıcaklığın 14°C ve üzerine çıktığı, rüzgarsız ve güneşli günlerde, sadece stok kontrolü yapmak amacıyla çok hızlı bir şekilde (en fazla 1-2 dakika) kontrol edilebilir. Hava sıcaklığı bu sınırın altındaysa kovanı açmak, salkımı bozarak arıların üşümesine neden olur.

2. Kışın arılara şerbet verilir mi?

Hayır, kış aylarında (hava sıcaklığı 10°C’nin altına düştüğünde) sıvı şerbet verilmemelidir. Şerbet, kovan içi nemini artırır ve arıların dışarı çıkıp dışkılama ihtiyacı duymasına sebep olur; bu da kış ishaline (Nosema) davetiye çıkarır. Acil durumda sadece katı fondan şeker veya arı keki verilmelidir.

3. Arılar kışın soğuktan ölür mü?

Arıları soğuk değil, açlık ve nem öldürür. Arılar kış salkımı oluşturarak kendilerini koruyabilirler. Eğer kovan içerisinde yeterli bal stoğu varsa ve kovanın içi nemli (ıslak) değilse, sağlıklı bir koloni en sert kış şartlarına bile dayanabilir.

4. Kışın yapılan Varroa mücadelesi neden daha etkilidir?

Çünkü kışın ana arı yumurtlamayı durdurur ve kovanda kapalı yavru gözü bulunmaz. Varroa akarlarının tamamı işçi arıların üzerindedir. Bu dönemde yapılan Oksalik Asit uygulaması, saklanacak yer bulamayan akarları %95-98 oranında yok eder.

5. Kovanın uçuş deliği kışın tamamen kapatılmalı mı?

Asla tamamen kapatılmamalıdır. Uçuş deliği, zararlıların (fare, eşek arısı vb.) girmesini engelleyecek kadar daraltılmalı (yaklaşık 1-2 cm) ancak hava giriş-çıkışına izin verecek şekilde açık bırakılmalıdır. Tamamen kapatılan bir kovanın içinde hava sirkülasyonu durur ve arılar nemden boğulur.

6. Arıların kış salkımında olduğunu nasıl anlarım?

Kovanın dışından hafifçe vurduğunuzda içeriden toplu ve kısa süreli bir “vınn” sesi geliyorsa arılar salkımdadır ve her şey yolundadır. Eğer ses çok zayıfsa veya hiç gelmiyorsa koloni sönmüş veya ciddi bir sorun yaşıyor olabilir.